سيد حسن نصرالله

تجدد، دین را تضعیف كرده است

بدون شك تجدد باعث تضعیف دین و موجب دین زدایی شده است و این امر در زمینه های گوناگون مانند اخلاق و منش اجتماعی، اقتصاد و سیاست از یك سو و فلسفه، علم و حتی تا حدی تفكر جدید دینی از سوی دیگر مشهود است. كافی است حیات روزانه یك فرانسوی در قرن چهاردهم میلادی با قرن بیستم مقایسه شود و یا افكار ژان پل سارتر در مقابل اندیشه های سنت توماس آكوئینی قرار داده شود. منتها هیچ كس حدس نمی زد كه نفس دین زدایی توسط تجدد باعث عكس العمل از طرف نیروهای دینی شود. نیمه دوم قرن بیستم شاهد تقویت دوباره دین بود ولی در بسیاری از موارد این بازگشت به صورت بنیادگرایی بود كه كاملا متمایز از سنت و روی دیگر سكه تجدد است.
ارزیابی شما از تلاش های نواندیشان اسلامی و روشنفكران اسلامی در دنیای مدرن چیست البته شما از الفاظ سنتی مجدد، مصلح، مبدع استفاده می كنید اما تقریبا در هیچ یك از آثار به فارسی برگردانده شده شما نقد و نظری درباره افرادی همچون سروش، شبستری، ملكیان، كدیور، عشماوی، ابوزید و عبدالرزاق نمی بینیم. علت چیست آیا از دید شما اینگونه تلاش ها اساسا بی اجر و ارج و انحراف از دین ورزی راست كیشانه است

برگرفته از روزنامه شرق

سنت، راهگشاي تجدد

چيستي سنت

گزارش سخنراني استاد مصطفي ملكيان

پيش از اين كه به اصل مسئله بپردازم، بايد براي اين كه در فضايي مه آلود و دستخوش ابهام و ايهام سخن نگفته باشم و كاملا مشخص باشد كه مدعايم چيست و ادله ام كدام است، الفاظي را كه در اين عنوان به كار رفته است، ايضاح مفهومي بكنم. موضوع سخن روشنفكري ديني و سنت است و بدون ترديد، براي اين كه واقعا بدانيم درباره چه چيز بحث مي كنيم، ابتدائا شرح مفهومي الفاظ شرط لازم است، اگرچه شرط كافي نيست. بنابراين، به سنت و مراد خودم از آن در اين جلسه اشاره مي كنم.

معنايي كه در اين بحث از سنت در نظر مي گيرم، مجموعه اموري است كه افراد يك جامعه، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، به طور مسلم و بدون چون و چرا پذيرفته اند. هميشه گزاره هايي هستند كه ما بدون اين كه در باب آن ها چون و چرا كنيم، آنها را قبول كرده ايم. اين گزار هايي كه بدون چون و چرا مورد قبول ما واقع شده اند و ما نه فقط در باب آن ها چون و چرا نمي كنيم، بلكه نزاع هاي ديگر را هم كه با يكديگر پيدا كنيم با رجوع به اين گزاره ها فيصله مي دهيم را سنت مي ناميم .

سنت يك جامعه هميشه بر آرا و عقايد، احساسات و عواطف و اعمال مردم آن جامعه و بر هر سه ساحت تاثير مي گذارد. وقتي ما يك سلسله امور سنتي را پذيرفته باشيم، خواه علت پذيرفتن، تلقينات دوره كودكي پدران و مربيان باشد، خواه القائات محيط آموزشي و پرورشي سال هاي بعدي زندگي مان و خواه به علت عشق ها يا نفرت ها، بيم ها يا اميدها، منافع فردي، منافع جمعي و يا به هر علتي ديگر، به هر حال وقتي كه اين امور سنتي را پذيرفتيم، اين امور هم بر آرا و عقايد ما تاثير مي گذارند و هم بر احساسات و عواطفمان و هم بر اعمال ما اثر مي نهند. سنت به اين معنا كه مجموعه امور چون و چرا ناشده مردم يك جامعه است، خود در درونش به اقسام مختلفي قابل تقسيم است.

نوانديش

پيدايش مدرنيسم

پيدايش مدرنيسم يا تجددگرايى درغرب را مى توان واكنشى برضد سنت و دين مسيحيت دانست. تكون تاريخى تجدد تكونى است. ذاتاً نافى غير. معناى اين سخن آن است كه تجدد، خود را از راه سلب غيرتعريف مى كند و اين غير، سنت مسيحى و دين مسيحى بوده است.

وقتى تجدد دامن گستر شد و از اروپا به بخشهاى ديگر جهان پاگذاشت اين ويژگى ضديت با «سنت» و «دين» را كما بيش در خود حفظ كرد. به اين اعتبار، مدرنيسم درهرجاى جهان در قبال «سنت» و «دين»، موضع مى گيرد و اين ويژگى مشترك نظامهاى برآمده از مدرنيسم است. من در اينجا قصد ندارم كه به اين امر بپردازم كه آيا اين جهت گيرى مدرنيسم از ابتدا بجا بود يا نابجا و اكنون تغييركردن آن بجا است يا نابجا، و اگر واقعاً مصافى بين مدرنيته و سنت باشد ما بايد به سود كدام يك موضع بگيريم. قصد من در اين گفتار، صرفاً عرضه گزارشى از استنباط شخصى خود در باب نظام مدرنيسم است.

مؤلفه هاى جهان نگرى مدرنيسم

۱. انسانگرايى

نخستين ويژگى، انسانگرايانه بودن اين جهان نگرى است.

البته انسانگرايى در بافتهاى مختلف معانى عديده اى دارد. اما مراد من وجه خاصى از انسانگرايى است و تنها اين وجه را محل بحث قرار خواهم داد.

اسلام و ليبراليسم

. “ليبراليسم ”^۱  واژه‌اي‌ است‌ كه‌ در بافت‌هاي‌ مختلف‌ و متعددي، از جمله‌ اخلاق، سياست، الهيات، و اقتصاد، به‌ كار مي‌رود و معنايش‌ مبهمتر از آن‌ است‌ كه‌ به‌ آساني‌ بتوان‌ از آن‌ تعريف‌ دقيقي‌ به‌ دست ‌داد  .در آنچه‌ درپي‌ مي‌آيد، به‌ شيوه‌اي‌ موجز، كه‌ اميد مي‌رود كه‌ ايجازش‌ مخل‌ نباشد، به‌ ليبراليسم‌ اخلاقي، سياسي‌ و الهياتي‌ خواهم‌ پرداخت‌ تا، پس‌ از ايضاح‌ مفهومي‌ هر يك‌ از اين‌ سه، بتوانم‌ به‌ چند و چون‌ ربط و نسبتشان‌ با اسلام‌ اشاره‌ كنم‌.

1. 1. در اخلاق، ليبراليسم‌ را مي‌توان‌ با قانون‌پرستي‌ يا شرع‌پرستي^۲‌  و سخت‌گيري‌ يا سخت‌رفتاري^۳‌  در تقابل‌ نهاد  .ليبراليسم‌ از هر يك‌ از اين‌ دو آيين‌ اخلاقي‌ انعطاف‌پذيرتر است‌.

1. 1. 1. قانون‌‌پرستي‌ يا شرع‌‌پرستي‌ آن‌ نوع‌ اخلاقي‌ است‌ كه‌ در پي‌ آن‌ است‌ كه‌ براي‌ هر اوضاع‌ و احوال‌ متصوري‌ كه‌ در آن‌ گزينش‌ اخلاقي‌ در ميان‌ مي‌آيد قاعده‌اي‌ توصيه‌ كند؛ يا آن‌ نوع‌ روحي‌هاي‌ است‌ كه‌ در هر اوضاع‌ و احوالي‌ از آنچه‌ يگانه‌ قاعده‌اش‌ مي‌پندارد تبعيت‌ مي‌كند  .در واقع‌ نيز، پاره‌اي ‌از نظام‌هاي‌ اخلاقي‌ قواعد رفتاري‌ به‌ غايت‌ مفصل‌ و مشروحي‌ ساخته‌ و پرداخته‌اند كه‌ صرف‌ به‌ خاطر سپردن‌ و به‌ ياد آوردن‌ آنها كاري‌ است‌ طاقت‌فرسا، چه‌ رسد به‌ رعايت‌ آنها 

فلسفه‌ چيست‌؟

نويسنده: رضا داوري اردكاني

منبع: كانون ايراني پژوهشگران فلسفه و حكمت

جهاني شدن و مسئله تقليد

 در واقع این فلسفه بوده که حرکتی را آغاز کرده، و علومی دیگر مانند فيزيك ، زيست‌شناسي و... آن را دنبال می‌كنند. فلسفه جایی دیگر ناشناخته‌ای را در تاريكي پيدا مي‌كند و با نور خود آن را نشان می‌دهد، به همين دلیل فلسفه مادر تمامی‌علوم به نظر می‌رسد، و آن انديشيدن نابي است كه انسان با محدوديت‌هاي انساني خودش در جستجوی آن است.

در اوايل قرن 21 دیده می‌شود كه تقریباً در تمامی‌رشته‌ها سه نوع انديشمند وجود دارد؛ به عنوان مثال در رشته زبان‌شناسي يك مجموعه زبان‌شناس وجود دارد، که در واقع به دو مجموعه زبان‌شناس‌دان و خبرنگار زبان‌شناسي تقسیم می‌شوند.

زبان‌شناس كسي است كه در مورد زبان تحقیق می‌کند، فارغ از اين كه چه کسی چه چیزی گفته است، خود او می‌انديشد و به نتيجه مي‌رسد يا نمي‌رسد، سوالي را مطرح مي‌كند و به جواب می‌رسد يا نمی‌رسد.

اتوپیای مدرنیته دنیای دیوانه

بازار گرم مشروطه و ذبح كردن تاريخ

جنگ سلطه، `خاورميانه جديد` يا `خاورميانه اسلامي` !

سلام بر ملت لبنان، سلام بر حزب الله پيروز

پیام مهم رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه‌ای به جهان اسلام :
آمریکا با حمایت از جنایتکاران صهیونیست منتظر سیلی سخت امت اسلامی باشد.
متن پیام ولی امر مسلمین به این شرح است:
فاجعه سهمگین قانا دل های ما را لبریز از درد و اندوه کرد و ما و دیگر ملت‌های مسلمان و همه آزادگان جهان را سوگوار و خشمگین ساخته است.
آن کودکان معصوم،آن تن های ضعیف و رنجور،آن دل‌های وحشت زده و کوچک به چه گناهی کشته شدند،دل آتش گرفته مادران و پدران آنان چرا باید به دست صهیونیست های خونخوار و حامیان مست و مغرور آمریکایی این چنین کباب می شد؟بیست روز بمباران بی وقفه لبنان، بیست روز جنایت در حجم انبوه،ویرانسازی یک کشور و قتل عام غیرنظامیان در آن و فاجعه‌ای همچون کشتار قانا، از کدام پشتوانه منطق و استدلال برخوردار است که دنیای مدعی تمدن و سازمان ملل و دولتها و سازمان های مدعی حقوق بشر، این گونه در برابر آن خونسرد و بی تفاوتند؟ دنیای اسلام تاکی باید وجود سراپا فتنه و شر رژیم صهیونیستی را تحمل کند؟ دولت‌های اسلام تا کی باید دست آمریکای جنگ افروز و مستکبر را در این منطقه حساس باز بگذارند؟
آنچه در لبنان اتفاق افتاد حقوق بشر آمریکایی را برای همه معنا کرد و خاورمیانه‌ای را که دولت آمریکا در پی آن است نشان داد.

مصاحبه شبکه الجزيره با سيد حسن نصرالله در روزهاي آغازين جنگ لبنان

حقوق بشر آمریکایی

 در دنیای مدرنی که ما زندگی می کنیم همه چیز رویایی است مثل فیلم آسمان وانیلی ، اما این یک سخن ادبی نیست یک سخن جدی است همان طور که در رویا های انسان خود آگاهی بی معنی است در دنیا مدرن نیز انسانها همه مست و حیران هستند هدف زندگی را گم کرده اند اصلا وقت ندارند درباره انسانیت فکر کنند چراکه با توجه به نظریات داروینیستی که در همه کتب درسی وعلمی شان بیان شده انسان یک حیوان تکامل یافته است نه بیشتر بنابراین قوانین حیوانات هم بر او حکم فرما است البته یک استثنا هم گذاشته اند تا آنجا آزادی است که مزاحم دیگران نشویم اما در قانون جنگل این یک حرف مسخره است به همین علت می گویم ذات این فرهنگ دچار پارادوکس است اصولا خوب وبد هم باتوجه به این فرهنگ معنا ندارد آن به وسیله قدرت معنا می شود هرکس کاری که زورش را دارد انجام دهد خوب است .دردنیای بازار آزاد لیبرال دموکراسی همه چیز آزاد هست اقتصاد ، سیاست، فرهنگ ،  .............. اما نمی دانم ما بد فهمیدیم یا آنها بد بیان کرده اند که " انسان ها تا جایی آزادند که مزاحم یکدیگر نباشند "اما این یکدیگر کیستند واقعا آنها کیستند که ملتهایی که مزاحم  شان شوند را ویران می کنند البته حق هم دارید نباید هم بدانید در دنیا مدرن هم به مردم حمله می شود اما نه به جسم آنها فکر آنها مورد بمباران و هجمه  قرار می گیرد در دنیای شگفت انگیز ما که بی شباهت هم با دنیای شگفت انگیز آدولف هاکسلی نیست ، دیگر تخلیه اطلاعاتی صورت نمی گیرد بمباران اطلاعات و اخبار صورت می گیرد اما به صورتی است که خبرهایی که با منافع نظام در تعارض است به صورت کوتاه آن هم در پرت ترین زمان گفته می شود تازه آن هم با لحنی بی اهمیت جلوه داده می شود.

 در دنیای مدرن حتی نسبت به جوامع سنتی هم مردم کمتر فکر می کنند چرا که رسانه های سمعی وبصری همه جواب ها را داده اند  تازه چرا مردم درباره چیزهایی که اصلا ربطی به آن ها ندارد فکر کنند به آنها چه ربطی دارد که درباره جنگ وکشتار در لبنان فکر کنند یا جنگ نفت یا جنگ عراق یا افغانستان البته باید به عنوانی مردمی بدوی به این کشورهای جهان سومی که اکثرا هم مسلمان هستند کمک کرد تا با فرهنگ شوند واین یعنی توجه به حقوق بشر .  در حالیکه آمریکا به اسرائیل بمب های هدایت شونده لیزری می دهد چندین تن مواد غذایی هم برای لبنانی هایی که مورد حمله اسرائیلی ها قرار گرفته اند می دهند  البته همه مردم جهان با راهپیمایی های که کردند نشان دادند که چقدر نگران نبود دمکراسی در لبنان هستند که البته این که همه جهان از این حادثه خبر دار شده اند به حساب این ضرب المثل که میگه " ببین چقدر ده شلوغ شده کدخدا(مردم) هم باخبر شده" می گذاریم.

در دنیای مدرن به عبارت بهتر دنیا سرمایه داران که مصداق بارز آن اسرائیلیان هستند تعریف ها به عبارت بهتر کلمات تغییر معنی داده اند خط قرمز آزادی در دنیایای مدرن یعنی اسرائیل ،صلح یعنی زندگی در حالت جنگ که البته باید در یک انسیکلوپدیا یا به لریش یک لغت نامه جدید باید برای این دنیای جدید نوشت .

ختم کلام سرتان رابه درد نیاورم من نمیدانم چرا اینجا نشسته ام دارم ین مهملات را برای شما سر هم می کنم در حالیکه مردم لبنان دارند از بین می روند اما این حداقل کاری است که میتوانم انجام دهم واین جمله سید حسن نصرالله را که می گوید اللبنان عقیم علی تسلیم را تکرار کرده وآرزوی پیروزی سریع را برای آن ها میکنم

نقدی بر تمدن مدرن